ویژه بیماران — راهنمای بیمار
این صفحه راهنمایی کاربردی برای بیمارانی است که قرار است تحت جراحی چشم قرار گیرند یا بهطور منظم از قطره چشم استفاده میکنند. از تکنیک صحیح استفاده از قطره تا آمادهسازی پیش از عمل، از مراقبت پس از عمل تا برنامه زمانبندی کنترلها، موضوعات مورد نیاز بهصورت فهرستوار آمده است. این صفحه بهگونهای طراحی شده که قابل چاپ باشد؛ بیماران میتوانند نسخه چاپی آن را در خانه بهعنوان مرجع نگه دارند.
در شرایط اورژانسی چه باید کرد
پس از جراحی چشم یا در طول درمان طولانیمدت، برخی یافتهها بخشی از روند طبیعی بهبودی هستند، در حالی که برخی دیگر نیازمند ارزیابی فوری پزشکاند. جدول زیر برای کمک به تشخیص یافتههای مورد انتظار از یافتههای اورژانسی تهیه شده است.
| یافته | طبیعی / مورد انتظار | اورژانسی — به پزشک مراجعه کنید |
|---|---|---|
| درد | سوزش خفیف، احساس شن | درد شدید و رو به تشدید که تسکین نمییابد |
| دید | تاری، نوسان | کاهش ناگهانی و محسوس دید |
| قرمزی | قرمزی خفیف و سطحی | قرمزی شدید و در حال گسترش |
| حساسیت به نور | ناراحتی خفیف | حساسیت شدید و غیرقابلتحمل |
| ترشح | مقدار کمی ترشح شفاف | ترشح زرد-سبز، غلیظ و بدبو |
| تورم | تورم خفیف پلک | تورم محسوس و بهسرعت رو به افزایش |
در هر موردی که تردید دارید، بهجای منتظر ماندن با کلینیک تماس بگیرید. مداخله زودهنگام میتواند در پیشگیری از عوارض احتمالی نقش تعیینکنندهای داشته باشد.
راهنمای استفاده از قطره چشم
قطرههای چشمی هم در درمان بیماریهای مزمن چشم و هم در روند بهبودی پس از عمل، مهمترین بخش درمان هستند. اثربخشی قطره تا حد زیادی به مصرف صحیح آن بستگی دارد. مصرف نادرست میتواند هم اثر دارو را کاهش دهد و هم به عوارض ناخواسته منجر شود.
تکنیک چکاندن قطره — گامبهگام
- پیش از استفاده از قطره، دستهای خود را کاملاً با آب و صابون بشویید.
- سر شیشه را بررسی کنید؛ در صورت وجود ترک، آلودگی یا تغییر رنگ استفاده نکنید.
- سر خود را به عقب خم کنید یا به پشت دراز بکشید.
- با انگشت اشاره، پلک پایین را کمی به پایین بکشید تا یک جیب ایجاد شود.
- شیشه را نزدیک چشم بیاورید و یک قطره در جیب ملتحمه (فضای بین پلک پایین و چشم) بریزید.
- دقت کنید سر شیشه با چشم، مژهها یا پوست تماس نداشته باشد؛ این امر میتواند به آلودگی منجر شود.
- پس از چکاندن قطره، چشم خود را برای ۱ تا ۲ دقیقه بسته نگه دارید، اما محکم نبندید.
- با انگشت خود، به آرامی برای ۱ تا ۲ دقیقه روی ناحیه پانکتوم در گوشه داخلی چشم فشار دهید؛ این کار به کاهش جذب سیستمیک دارو از طریق بینی و گلو کمک میکند.
اگر از چند قطره چشمی استفاده میکنید، باید حداقل ۵ دقیقه بین آنها فاصله بگذارید. این زمان مانع از آن میشود که یک قطره، قطره دیگر را از چشم بشوید و اثر آن را کاهش دهد. اگر در نسخه شما دارویی بهشکل ژل یا پماد وجود دارد، همیشه باید آن را آخر مصرف کنید؛ زیرا غلظت ژل/پماد میتواند مانع نفوذ قطرههای دیگر به سطح چشم شود.
شرایط نگهداری
- برخی قطرهها باید در دمای اتاق و برخی در یخچال نگهداری شوند؛ دستورالعمل بروشور دارو یا راهنمایی داروساز خود را دنبال کنید.
- شیشههای قطره را دور از نور مستقیم آفتاب و منابع حرارتی نگه دارید.
- مدت مصرف یک شیشه بازشده معمولاً محدود است (اغلب ۴ هفته)؛ پس از این مدت حتی اگر استفادهنشده باشد، شیشه را تعویض کنید.
- قطرههای تکمصرفی (بدون ماده نگهدارنده) پس از باز شدن باید یکبار مصرف شوند و دور انداخته شوند؛ نباید دوباره استفاده شوند.
نکته برای استفادهکنندگان از لنز تماسی
اگر از قطرههای چشمی حاوی ماده نگهدارنده استفاده میکنید، توصیه میشود پس از چکاندن قطره، حداقل ۱۵ دقیقه صبر کنید و سپس لنز تماسی خود را بگذارید. مواد نگهدارنده میتوانند در لنزهای نرم تجمع کرده و باعث تحریک سطح چشم شوند. در دوره پس از عمل، توصیه پزشک خود را درباره استفاده از لنز رعایت کنید.
در صورت فراموشی قطره چه باید کرد
اگر یک دوز را فراموش کردید، بهمحض یادآوری آن را مصرف کنید. اما اگر زمان دوز بعدی نزدیک است، دوز فراموششده را حذف کرده و برنامه عادی خود را ادامه دهید؛ سعی نکنید با مصرف دو دوز پشتسرهم آن را جبران کنید. اگر مکرراً دوز را فراموش میکنید، تنظیم یادآور یا استفاده از جدول پیگیری قطره میتواند مفید باشد.
استفاده از قطره در کودکان و نوزادان
استفاده از قطره چشم در کودکان معمولاً دشوارتر است؛ ممکن است برای ثابت نگهداشتن سر کودک به کمک یک فرد بزرگسال نیاز باشد. میتوانید کودک را به پشت بخوابانید و از او بخواهید چشمانش را ببندد، سپس قطره را در گوشه داخلی پلک بسته بچکانید؛ با باز شدن چشم، قطره بهطور طبیعی روی چشم پخش میشود. در نوزادان، قنداق کردن یا در آغوش گرفتن محکم میتواند با محدود کردن حرکت، کار را آسانتر کند. در صورت دشواری، از پزشک خود اطلاعات بیشتری درباره روش استفاده بخواهید.
آمادهسازی پیش از عمل
فرآیند آمادهسازی پیش از عمل، هم برای یک عمل ایمن و هم برای بهبودی بدون مشکل اهمیت دارد. فهرست کنترل زیر نکات اصلی مورد توجه پیش از عمل را خلاصه میکند.
همه داروهای مصرفی خود را اطلاع دهید
تمام داروهای تجویزی، بدون نسخه و مکملهای گیاهی را به پزشک خود اطلاع دهید.
داروهای رقیقکننده خون
داروهای رقیقکننده خون مانند آسپرین و وارفارین را بدون مشورت با پزشک خود، شخصاً قطع نکنید.
داروهای پروستات
اگر داروهای گروه آلفا-بلوکر (مثلاً تامسولوسین) مصرف میکنید، حتماً اطلاع دهید.
قند خون و فشار خون
پیش از عمل مطمئن شوید قند خون و فشار خون شما تحت کنترل است.
وضعیت ناشتا/غیرناشتا
دستور پزشک خود را درباره ناشتا یا غیرناشتا آمدن در روز عمل رعایت کنید.
همراه
در روز عمل با یک همراه که بتواند شما را به خانه برساند مراجعه کنید.
آرایش و اکسسوری
در روز عمل از آرایش، لاک ناخن، جواهرات و عطر استفاده نکنید.
قطرههای شروعشده
قطرههای پیش از عمل توصیهشده توسط پزشک را طبق برنامه مشخصشده مصرف کنید.
لباس و عینک
لباسی راحت و جلوباز بپوشید؛ در صورت داشتن عینک، آن را همراه بیاورید.
بیماران مردی که بهدلیل بزرگی پروستات از داروهای گروه آلفا-بلوکر (مانند تامسولوسین) استفاده میکنند، باید حتماً این موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند. این داروها با سندرم عنبیه شل حین عمل (که در آن بافت عنبیه رفتاری شلتر از حد انتظار نشان میدهد) مرتبط دانسته شدهاند. اگر پزشک شما از پیش این اطلاع را داشته باشد، میتواند برنامهریزی عمل را متناسب با آن انجام دهد.
برنامه زمانی روز عمل
پیش از عمل
ورود به بیمارستان/کلینیک
در ساعت تعیینشده مراجعه کنید؛ ممکن است اندازهگیریها و کنترلهای لازم تکرار شود.
آمادهسازی
قطره و آمادهسازی
قطرههای گشادکننده مردمک و بیحسی تجویز میشود.
عمل
مدت انجام عمل
عمل معمولاً کوتاه است؛ تیم در طول فرآیند با شما در ارتباط است.
پس از آن
مشاهده کوتاه و ترخیص
پس از دوره کوتاه مشاهده، میتوانید همراه با همراه خود به خانه برگردید.
مراقبت پس از عمل
پیروی کامل از برنامه قطره تعیینشده توسط پزشک در دوره پس از عمل، برای پیشرفت سالم بهبودی اهمیت دارد. قطرهها معمولاً بهمرور کاهش و قطع میشوند؛ بدون توصیه پزشک، برنامه را شخصاً تغییر ندهید یا زودتر قطع نکنید.
- عینک محافظ توصیهشده پزشک را در روز و سپر شب را هنگام خواب استفاده کنید.
- چشم خود را نمالید و روی آن فشار وارد نکنید.
- علائمی مانند سوزش، قرمزی خفیف، اشکریزش، حساسیت به نور و احساس شن در روزهای اول، بخشی از روند طبیعی بهبودی است.
مواردی که باید از آنها اجتناب کرد
- از محیطهای پرگردوغبار و کثیف دور بمانید.
- اجازه ندهید آب کثیف با چشمتان تماس پیدا کند.
- از بلند کردن اجسام سنگین و حرکاتی که نیاز به خم شدن دارند خودداری کنید.
- استفاده از استخر، دریا و حمام بخار را تا مدتی که پزشک تعیین میکند به تعویق بیندازید.
- استفاده از آرایش چشم را تا تأیید پزشک به تعویق بیندازید.
هنگام حمام و شستن مو دقت کنید آب و شامپو وارد چشمتان نشود؛ خم کردن سر به عقب هنگام شستن مو میتواند مفید باشد. زمان رانندگی و بازگشت به کار بسته به فرد و نوع عمل متفاوت است؛ پزشک شما پس از ارزیابی حدت بیناییتان زمانبندی اختصاصی به شما پیشنهاد خواهد داد.
برنامه زمانی نوبتهای کنترل
روز اول
کنترل اولیه
وضعیت کلی چشم در روز اول پس از عمل ارزیابی میشود.
هفته اول
کنترل بهبودی زودهنگام
روند بهبودی و پیروی از برنامه قطره بررسی میشود.
ماه اول
کنترل تثبیت
حدت بینایی و وضعیت سطح چشم ارزیابی و در صورت نیاز برنامه قطره تنظیم میشود.
چاپ و نگهداری این راهنما
این صفحه بهگونهای طراحی شده که قابل چاپ باشد. میتوانید با استفاده از گزینه چاپ مرورگر خود نسخهای چاپ کرده و در خانه، در جایی که در سطح چشم قابل مشاهده باشد نصب کنید. یادداشت کردن ساعات مصرف قطره و اینکه کدام قطره را برای کدام چشم استفاده میکنید در حاشیه این چاپ، بهویژه اگر از چند قطره استفاده میکنید، به جلوگیری از سردرگمی کمک میکند. توصیه میشود تاریخ نوبتهای کنترل خود را نیز به همین صفحه اضافه کنید.
پرسشهای متداول
10 soru listeleniyor
İlgili sayfalar
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı kişiye özeldir ve muayene sonrası verilir.
Muayene ve değerlendirme randevusu
Göz sağlığınızla ilgili sorularınızı Op. Dr. Ferşat Muhacir ile değerlendirebilirsiniz. Muayene sonrası size özel bilgilendirme yapılır.